Klinische neurofysiologie

Op de dienst Klinische neurofysiologie vinden de technische onderzoeken plaats die aangevraagd werden door een behandelende arts vanop bv. een raadpleging, de dienst spoedgevallen, een hospitalisatie-afdeling. De technische onderzoeken die het meest frequent worden uitgevoerd op de dienst zijn:

EEG
24u-EEG
EMG
EP's (VEP, BAEP, SSEP, MEP)
Autonome functietesten
EOG

EEG

EEG staat voor elektroencefalogram. De elektrische eigenschappen van de hersenen en de omgevende weefsels kunnen aan het huidoppervlak gemeten worden. Meestal gebeurt dit met een netje dat op het hoofd wordt geplaatst en waaronder elektrodes (meetpunten) worden aangebracht. Om het contact tussen het huidoppervlak en de elektrode te verbeteren, wordt gebruik gemaakt van een geleidende pasta.

Tijdens het onderzoek zal de laborant(e) u vragen om enkele malen de ogen te openen en te sluiten en gedurende enige tijd (ongeveer 3 minuten) diep te zuchten. Soms wordt op het einde van de registratie gebruik gemaakt van lichtflitsen (stroboscopisch licht).

Dit onderzoek is een pijnloos en duurt ongeveer 30 minuten wanneer alles vlot verloopt.

24u-EEG

Een gewoon EEG is een momentopname van een tiental minuten. In sommige situaties kan het zinvol zijn om een EEG-registratie te doen gedurende een hele dag en een hele nacht. Ten eerste: hoe langer de duur van de registratie, hoe groter de kans dat een afwijking gezien wordt. Ten tweede laat een 24u-EEG ook toe om een registratie te doen tijdens verschillende activiteiten in de dag. Heel belangrijk hierbij is de registratie tijdens de slaap, welke niet mogelijk is met een gewoon EEG. Het principe is hetzelfde als dat van een gewoon EEG.

Aan de patiënten wordt bij dit onderzoek steeds gevraagd van een nauwkeurig dagboek bij te houden van de dag van de registratie. Wanneer er dan eventuele afwijkingen gezien worden op het EEG, kunnen deze samengelegd worden met de informatie in het dagboek.

Ook het 24u EEG is een pijnloos onderzoek. Voor dit onderzoek is een verblijf van 24u in het ziekenhuis noodzakelijk.

EMG

EMG is de afkorting voor elektromyografie, een onderzoek dat gebruik maakt van de elektrische eigenschappen van zenuwen en spieren om net deze zenuwen en spieren te onderzoeken. EMG is een verzamelnaam voor een aantal verschillende onderzoekstechnieken.

De twee meest gebruikte onderzoekstechnieken zijn (1) het geleidingsonderzoek en (2) het naald-EMG.

Bij het geleidingsonderzoek wordt met behulp van korte, ongevaarlijke elektrische stroomstootjes de functie van de zenuwen getest. De functie van de zenuw wordt gemeten met elektrodes (meetpunten) die op de huid bevestigd worden op een plaats boven een spier of boven een zenuw.
Bij het naald-EMG worden er met een fijn naaldje enkele spieren aangeprikt. Op die manier kan informatie bekomen worden over de functie van de aangeprikte spieren en de zenuwen die deze spieren bezenuwen. De spieren worden onderzocht in rusttoestand en wanneer ze aangespannen zijn.

Wanneer u medicatie neemt om het bloed te onstollen (verdunnen) meldt u dit best bij het begin van het onderzoek. Soms is het dan veiliger van het naald-EMG beperkt te houden of zelfs over te slaan.

Het onderzoek verloopt wat vlotter wanneer u losse kleding draagt die u ook gemakkelijk kan uitdoen en onderaan iets met korte i.p.v. lange mouwen draagt.

Vettige huidcrèmes of huidoliën verstoren de elektrische geleiding, indien mogelijk gebruikt u deze liever niet de dag van het onderzoek.

Oedeem (vochtopstapeling) t.h.v. de ledematen bemoeilijkt ook de elektrische geleiding. Indien u bv. steunkousen hebt om dit oedeem tegen te gaan is het goed van deze in de uren voor het onderzoek ook te dragen.

Het onderzoek duurt gemiddeld niet langer dan 30 minuten. Hoewel het onderzoek iets gevoelig is, verdragen de meeste patiënten het toch goed.

EP's

EP staat voor Evoked Potentials (Engels), wat letterlijk 'opgewekte potentialen' betekent.

Wanneer een zintuig geprikkeld wordt, reageert het zenuwstelsel hierop. Bij een EP-onderzoek wordt deze reactie als een elektrisch signaal gemeten met behulp van elektroden (meetpunten). De meest gebruikte EP's zijn de VEP (Visual Evoked Potential), BAEP (Brainstem Evoked Potential) en de SSEP (Sensory Evoked Potential).

Voor het meten van EP's worden er verschillende elektrodes gekleefd op het hoofd en op andere plaatsen op het lichaam. Het onderzoek verloopt wat vlotter wanneer u losse kleding draagt.

VEP: Visual Evoked Potential

Tijdens dit onderzoek wordt uw reactie op lichtprikkels gemeten en geregistreerd. U zult op een beeldscherm een verspringend blokpatroon of met een speciale bril een aantal lichtflitsen te zien krijgen. Indien u een bril draagt moet u deze meenemen. Het onderzoek duurt ongeveer 20 minuten als alles vlot verloopt. Dit is een pijnloos onderzoek. Indien u een bril draagt, gelieve deze dan mee te brengen naar het onderzoek.

BAEP: Brainstem Auditory Evoked Potential

Tijdens dit onderzoek wordt uw reactie op geluidsprikkels gemeten en geregistreerd. Met behulp van een hoofdtelefoon zal de laborant eerst de gehoorsdrempel van beide oren bepalen. U krijgt vervolgens rechts en dan links een aantal klikjes te horen. De totale duur van dit onderzoek is ongeveer 20 minuten als alles vlot verloopt. Dit is een pijnloos onderzoek.

SSEP: Somato-Sensory Evoked Potential

Tijdens dit onderzoek wordt uw reactie op gevoelsprikkels gemeten en geregistreerd. Het SSEP-onderzoek kan zowel vanuit de handen als vanuit de voeten worden gemeten en meet de gevoelszenuwbaan van op de plaats waar de gevoelsprikkel gegeven wordt tot in de hersenen.

Als gevoelsprikkel worden korte, ongevaarlijke elektrische stroomstootjes gegeven ter hoogte van de pols of de binnenenkel. De totale duur van dit onderzoek is ongeveer 45 minuten als alles vlot verloopt. Hoewel het onderzoek iets gevoelig is, verdragen de meeste patiënten het toch goed.

Onderzoek van een VEP, een BAEP en SSEP's samen duurt meestal anderhalf uur.

MEP: Motor Evoked Potential

Tijdens dit onderzoek worden manetische prikkels t.h.v. het hoofd gegeven en wordt het antwoord hierop van de spieren in de ledematen gemeten. Op die manier worden de motorische zenuwbanen onderzocht.

De totale duur van dit onderzoek is ongeveer 30 minuten als alles vlot verloopt. Hoewel het onderzoek iets gevoelig is, verdragen de meeste patiënten het toch goed.

Autonome functietesten

Autonome functietesten worden gebruikt om specifiek de functie van het autonome zenuwstelsel te onderzoeken. Het autonoom zenuwstelsel regelt onder andere de hartslag, bloeddruk, ademhaling, spijsvertering, de temperatuur van het lichaam en het zweten.

In het eerste deel van het onderzoek wordt gekeken naar het hartritme. Bij gezonde proefpersonen is het hartritme niet steeds hetzelfde. Het wisselt wat in de tijd. Dit wisselen (de variatie) wordt bij dit deel van het onderzoek gemeten.

Er worden elektroden (meetpunten) geplaatst op beide polsen om het hartritme te meten. De variatie van het hartritme wordt gemeten in rusttoestand, bij diep inademen en bij uitblazen tegen een weerstand (een vorm van persen).

Dit eerste deel van het onderzoek is helaas niet mogelijk bij patienten met een onregelmatig hartritme (zoals bij voorkamerfibrillatie).

In het tweede deel van het onderzoek wordt gekeken naar de elektrische eigenschappen van de huid die mee beinvloed worden door het autonoom zenuwstelsel. De invloed van prikkels uit de omgeving (uitvoeren van een opdracht, geluidsprikkel, gevoelsprikkel) op deze elektrische eigenschappen van de huid wordt gemeten.

De totale duur van het onderzoek is ongeveer 20 minuten.

EOG

EOG is de afkorting voor elektro-oculogram. Het maakt gebruik van de elektrische eigenschappen van de oogbol om de oogbewegingen te onderzoeken. Rondom de ogen en op de oorlel worden verschillende elektrodes (meetpunten) gekleefd.

Er wordt aan de patient gevraagd om verschillende opdrachten uit te voeren, waarbij hij telkens een een lichtpuntje of een bewegende figuur op een tv-scherm moet volgen. Bij sommige proeven moet het hoofd stilgehouden worden, bij andere wordt gevraagd ja of nee te knikken.

De totale duur van dit onderzoek is ongeveer 45 minuten als alles vlot verloopt. Dit is een pijnloos onderzoek.

Afspraken

Voor het maken, veranderen of annuleren van een afspraak kan u terecht op de dienst Klinische Neurofysiologie op telefoonnummer 016/34 35 01.